Bij het onderhoud van een staartstuk zijn aan veel onderdelen te zien of er problemen aan zitten te komen. Hieronder de voorbeelden met een beschrijving per (service) onderdeel.
De olie zegt veel over de conditie van een staartstuk.
Donker gekleurde olie:
Het is normaal dat er in de olie wat verbrande deeltjes zitten (zwarte streepjes in de olie). Maar als de olie in zijn geheel donker van kleur geworden is, kan dit komen doordat de olie al lange tijd niet is vervangen. Donker gekleurde olie kan komen door veel schakelingen, hierdoor verbrand de olie namelijk een beetje. Of een versleten schakelkop.
Verbrande olie in het onderste gedeelte van een staartstuk
Grijze olie:
Als er water in de olie komt wordt dit tijdens het draaien in de olie gemengd. Olie drijft normaal gesproken op het water maar doordat de olie en water tijdens het draaien onder druk komt. Vormt zich een emulsie. Dit resulteert in een grijze kleur. Hoe grijzer de kleur hoe meer water in de olie gekomen is.
Melkachtige witte olie:
Dit komt net als bij de grijze olie door water in de olie. De olie is echter verzadigt met water. Vaak zal er nu ook water in het staartstuk zitten.
De juiste manier om de olieconditie te controleren is olie aftappen aan de onderzijde. Indien er water in de olie zit, zal dit naar beneden zakken (de emulsie is zwaarder dan de ‘schone’ olie). Hierdoor kan het dus voorkomen dat de olie aan de peilstok helder is en er aan de onderzijde water uit het staarstuk komt.
De balgen zijn een kwetsbaar gedeelte van het staartstuk en dienen regelmatig vervangen te worden. Daarnaast is het belangrijk dat ze niet verdroogd zijn en dat er geen antifouling en/of aangroei op de balgen zit. Antifouling verhard de balgen en verhoogt de kans op scheuren.
De bovenste balg is de belangrijkste van de 2, in deze balg bevindt zich de aandrijfas. Indien deze balg scheurt kan er water langs de aandrijfas het motorruim inlopen. Er zit een extra afdichting bij de aandrijfas om dit te voorkomen. Maar in praktijk blijkt vaak dat deze afdichting niet (lang) werkt. Daarnaast is de afdichting van de ingaande as naar het staartstuk (op de kruiskoppeling) niet geschikt om water buiten te houden. Met als gevolg: water in het staartstuk.
Anodes dienen op tijd te worden vervangen. Ook is het gebruik van de juiste type anodes belangrijk. Indien de anodes nog bruikbaar zijn van het vorige seizoen is het verstandig vuil en oxidatie te verwijderen. Het komt regelmatig voor dat door een laag oxidatie de anode niet meer werkt. Dit resulteert uiteindelijk in schade aan het staartstuk of transom.
Hiermee zit het staartstuk op de transom gemonteerd. Door het staarstuk loopt een pijp waar deze mee aan de stuurvork vastzit. Door vuil en kalk kan het staarstuk minder makkelijk om de stuurvork draaien. Het gevolg is dat de stuurpomp harder moet werken met extra slijtage als gevolg.
Afhankelijk van het type staartstuk zijn er diverse leidingen gebruikt. Bij alle staartstukken zijn er in het trimcilinder systeem-leidingen gebruikt. Van deze leidingen kan de mantel gescheurd zijn, met gevolg dat er water door de mantel heen komt en het metaal aantast. Hierdoor raken de leidingen uiteindelijk lek. De trimcilinder leidingen zijn echter van een hoge kwaliteit en deze lekkage komt niet vaak voor.
Volvo Penta DPH staartstukken hebben ook nog leidingen op de stuurcilinders zitten. Ook hier komt het voor dat de buitenmantel gaat lekken, met als gevolg dat de leidingen lek raken. Na het lek raken van de leidingen zal de boot nagenoeg onbestuurbaar worden. Het goed controleren van de leidingen tijdens onderhoud kan een hoop narigheid voorkomen.
De trimcilinders hebben nagenoeg geen onderhoud nodig indien de staartstukken netjes omhoog getrimt blijven staan als de motoren niet wordt gebruikt. De afdichtingen aan de buitenzijde willen weleens loslaten, maar vaak zijn deze terug te plaatsen.
De problemen ontstaan als de boot langere tijd met omhoog getrimde staarten blijft liggen (dit kan ook een klein stukje zijn). Op de zuigerstang gaat na verloop van tijd vuil zitten of nog erger pokken/schelpen. Bij de volgende keer trimmen van het staartstuk beschadigen de scherpe randen de afdichtingen en lekt de cilinder olie.
In de staartstukken bevinden zich meerdere afdichtingen. Het controleren van de afdichting op veroudering of schade voorkomt water in het staartstuk. De meest kwetsbare afdichtingen zijn de lipseals van de schroefassen. Schades komen voort uit veroudering, vislijnen maar ook door vuilophoping. Doordat kalk neerslaat bij/tussen de afdichtingen en de as zal bij het draaien de kalk werken als schuurmiddel (kalk is een vrij hard materiaal). Vuistregel is om deze om de 5 jaar te vervangen.
Goed onderhoud plegen is dus niet alleen onderhoud plegen, maar ook kijken naar wat de onderdelen ‘vertellen’. Natuurlijk kunnen wij dit voor u uitvoeren, maar u kunt dit uiteraard ook zelf uitvoeren. Graag helpen we u bij het vinden van de juiste onderdelen en geven we adviezen over onderhoud. Klik hier voor de staarstuk onderdelen.
